Jak uzyskać zgodę na odbycie kary w systemie dozoru elektronicznego (SDE)? 

Odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego (tzw. „bransoleta elektroniczna”) jest dla wielu skazanych szansą na uniknięcie pobytu w zakładzie karnym i kontynuowanie życia zawodowego oraz rodzinnego na wolności z jednoczesnym odbyciem kary. Rozwiązanie to wymaga złożenia odpowiedniego wniosku i spełnienia określonych warunków formalnych.

Kto może ubiegać się o dozór elektroniczny? Jak wygląda procedura i dlaczego razem z wnioskiem należy złożyć również wniosek o wstrzymanie wykonania kary?

Czym jest system dozoru elektronicznego?

System dozoru elektronicznego (SDE) polega na odbywaniu kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym – najczęściej w miejscu zamieszkania skazanego – przy jednoczesnym stałym monitorowaniu jego obecności.

Skazany ma założony nadajnik (potocznie nazywany bransoletą), a specjalne urządzenie monitorujące kontroluje, czy przebywa on w wyznaczonym miejscu i czasie. 

Dzięki temu rozwiązaniu skazany może kontynuować pracę zawodową, opiekować się rodziną, ale przede wszystkim uniknąć izolacji więziennej.

Kto może ubiegać się o dozór elektroniczny?

Zgoda na odbycie kary w systemie dozoru elektronicznego może zostać udzielona, jeżeli spełnione są następujące warunki:

1. Wysokość orzeczonej kary

Dozór elektroniczny jest możliwy, gdy orzeczona kara pozbawienia wolności nie przekracza:

• 1 roku i 6 miesięcy, lub
• 3 lat – w określonych przypadkach przewidzianych przepisami.

2. Stałe miejsce pobytu

Skazany musi posiadać miejsce, w którym możliwe będzie zainstalowanie urządzeń monitorujących. Nie musi to być koniecznie jego mieszkanie. Zdarza się, że skazani decydują się odbyć karę w miejscu zamieszkania np. rodziców.

3. Zgoda osób wspólnie zamieszkujących

Wszystkie pełnoletnie osoby mieszkające ze skazanym muszą wyrazić pisemną zgodę na odbywanie przez niego kary w systemie dozoru elektronicznego.

4. Możliwość techniczna

Warunki techniczne w miejscu zamieszkania muszą pozwalać na instalację systemu monitorującego.

5. Brak zagrożenia dla bezpieczeństwa i porządku prawnego

Sąd ocenia, czy odbywanie kary w tym systemie będzie wystarczające dla osiągnięcia celów kary.

Kto wydaje zgodę na dozór elektroniczny?

Decyzję w tej sprawie podejmuje sąd penitencjarny, działający przy właściwym Sąd Okręgowy. Sąd rozpoznaje sprawę na podstawie złożonego wniosku oraz zgromadzonych dokumentów. Bardzo ważne jest uzasadnienie wniosku i rzetelne uargumentowanie dlaczego kara powinna odbyć się właśnie w systemie dozoru elektronicznego, a nie zakładzie karnym. Prawidłowe i wyczerpujące sporządzenie wniosku jest bardzo istotnym elementem całej procedury.

Jak złożyć wniosek o dozór elektroniczny?

Postępowanie rozpoczyna się od złożenia wniosku o udzielenie zgody na odbycie kary w systemie dozoru elektronicznego.

Wniosek może złożyć sam skazany, ale także jego obrońca. W teorii może to być także prokurator, kurator sądowy bądź dyrektor zakładu karnego (jeśli skazany już odbywa karę), jednakże w praktyce nie zdarza się to często.

Co powinien zawierać wniosek?

Wniosek powinien zawierać:

• dane skazanego,
• sygnaturę sprawy,
• informację o orzeczonej karze,
• uzasadnienie – dlaczego skazany powinien odbywać karę w systemie dozoru elektronicznego,
• wskazanie miejsca odbywania kary,
• informacje o pracy zawodowej, sytuacji rodzinnej i zdrowotnej,
• zgody osób wspólnie zamieszkujących.

Dobrze przygotowane uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku!

Wniosek o wstrzymanie wykonania kary

W praktyce niezwykle istotne jest, aby razem z wnioskiem o dozór elektroniczny złożyć również wniosek o wstrzymanie wykonania kary pozbawienia wolności.

Dlaczego to takie ważne?

Jeżeli skazany nie złoży wniosku o wstrzymanie wykonania kary, może zostać wezwany do zakładu karnego lub doprowadzony przez Policję, zanim sąd zdąży rozpatrzyć wniosek o dozór elektroniczny.

Złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania kary pozwala uniknąć osadzenia w zakładzie karnym do czasu rozpoznania wniosku, pozostać na wolności i oczekiwać na decyzję sądu w warunkach domowych.

Sąd może (ale nie musi) wstrzymać wykonanie kary do czasu rozpoznania wniosku o dozór elektroniczny.

Wniosek został złożony. Co dalej?

Wniosek trafia do właściwego sądu penitencjarnego.

2. Sprawdzenie warunków technicznych

Pracownicy systemu dozoru elektronicznego mogą sprawdzić, czy w miejscu zamieszkania istnieją warunki techniczne do instalacji urządzeń.

3. Posiedzenie sądu

Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu, czasem z udziałem skazanego lub jego obrońcy.

4. Wydanie postanowienia

Sąd może:

• udzielić zgody na dozór elektroniczny, albo
• odmówić udzielenia zgody.

Pamiętaj, że w przypadku odmowy udzielenia zgody przysługuje Ci zażalenie do właściwego Sądu Apelacyjnego!

Jak długo trwa rozpatrzenie wniosku?

Czas rozpoznania wniosku zależy od sądu, jednak najczęściej wynosi od kilku tygodni do kilku miesięcy.

Właściwie przygotowany wniosek zwiększa szanse na szybkie i pozytywne rozpoznanie sprawy.

Dlaczego warto skorzystać z pomocy adwokata?

Prawidłowe przygotowanie wniosku ma kluczowe znaczenie dla uzyskania zgody sądu.

Adwokat może:

• ocenić szanse na uzyskanie dozoru elektronicznego,
• przygotować profesjonalny wniosek,
• sporządzić wniosek o wstrzymanie wykonania kary,
• reprezentować skazanego przed sądem,
• zwiększyć szanse na pozytywne rozstrzygnięcie.

W praktyce dobrze uzasadniony wniosek znacząco zwiększa prawdopodobieństwo uzyskania zgody na odbycie kary w systemie dozoru elektronicznego.

Podsumowanie

Uzyskanie zgody na odbycie kary w systemie dozoru elektronicznego jest możliwe, jednak wymaga złożenia odpowiedniego wniosku do sądu penitencjarnego.

Kluczowe znaczenie ma:

• spełnienie warunków formalnych,
• prawidłowe przygotowanie wniosku,
• przedstawienie przekonującego uzasadnienia,
• złożenie jednocześnie wniosku o wstrzymanie wykonania kary.

Odpowiednio przeprowadzona procedura pozwala uniknąć pobytu w zakładzie karnym i odbyć karę w warunkach domowych.

Jeśli potrzebujesz pomocy przy sporządzeniu wniosku o udzielenie zezwolenia na odbycie kary w systemie dozoru elektronicznego – napisz do nas!